Tussen mythe en historische realiteit | OKW lezing
De Hanze behoort tot de middeleeuwse fenomenen die nog steeds hun sporen nalaten. Marketing, toerisme en musea spinnen voortdurend garen bij de nalatenschap van de Hanze. Politici en machthebbers hebben in heden en verleden de Hanze gebruikt en misbruikt om hun ideologieën van een historische basis te voorzien.
Het laat zien hoezeer de Hanze tot de verbeelding spreekt. Met de toenemende populariteit groeiden echter de misvattingen. Mythevorming en historische werkelijkheid lopen voortdurend door elkaar. Net zomin als de Hanze een verbond was, ontbrak het dit stedennetwerk aan een sterke dynamiek. Waar vroeger onderzoek de nadruk legde op eenheid en samenwerking, spreken we tegenwoordig van losse netwerkverbanden, onverenigbare economische oriëntaties en regionale diversiteit. Uiteindelijk was de Hanze een opportunistisch mensenwerk met alle successen en mislukkingen die daarbij hoorden. Wellicht maakt juist dat de Hanze nog zo herkenbaar.
Deze lezing laat de dynamiek zien van de Hanze als koopliedenverband, diplomatiek netwerk, politieke macht en economische institutie doorspekt met voorbeelden uit de Oostelijke Nederlanden. Prof. Dr. Hanno Brand is historicus, voormalig bijzonder hoogleraar aan de RUG en oud-directeur-bestuurder van de Fryske Akademy. Hij doceerde aan de universiteiten van Leiden, Gent en Groningen en was projectleider aan het Duits Historisch Instituut in Parijs. De afgelopen twintig jaar richtte zijn onderzoek zich onder meer op de Hanze, waarover hij thans regelmatig publiceert, doceert en lezingen verzorgt.
